| Title | Description |
|
Gavur İzmir'in Sonu
Cengiz İlhan
Hisarönü’nde oldukça lüks bir saatçi dükkanı vardı, değerli İsviçre saatleri satıyordu. Ayni zamanda bir yabancı havayolu şirketinin de acentesiydi, diğer Levantenlerin aksine, sohbetlerimize katılır arkadaşlık da ederdi; uzun zaman geçti, ama hatırladım: Konuşma sırasında bir gün; “- Biz, demişti, ailece beş kuşaktır burada, bu şehirde ve bu çarşıdayız. !” |
|
AŞİRET
MİLLİYETÇİLİĞİ
Cengiz İlhan
Doksanlı yılların sonlarında Emniyet Genel Müdürlüğü açıklamıştı; Doğu ve Güneydoğu Anadolu’da 114’ü güvenilmez, 50’si Kürtçülük faaliyeti içersinde ,281’ i de yurda bağlı görünen, toplam 445 aşiret vardır. (1) Kuzey Irak’taki Kürtlerin de daha farklı bir toplumsal yapıda olmadıklarını Barzani ve Talabani sayesinde öğrenmeyen kalmadı.
Bilindiği gibi |
|
İmparatorlukların Çöküşü *E r i c H o b s b a w mXVI. asırda İspanya, XVII. asırda Hollanda güçlü imparatorluklar kurdular. Ama XVIII. asırdan XX. asrın ortalarına kadar devam eden Büyük Britanya, arkasından da Amerika Birleşik devletleri uluslar arası hırslarını açığa vurmaktan çekinmeyen küreselleşmiş imparatorlukların tek örnekleridir. Bunu dünyanın dört bir yanına dağılmış güçlü kaynaklarına |
|
E d e b i y a t t a Y o r u mCengiz İLHANGece uykum kaçmıştı, aklıma geldi; artık roman mı yazılmıyordu, yoksa ben giderek edebiyattan kopmuş muydum? Daha son zamanlara kadar, böyle gece uyanmalarında hüzünlü bir gece lambasının ışığında okuduğum romanları hatırladım. Koca bir asrı, yirminci asrı roman okuyarak geçirmek az şey değil. Balzac’lar, Stantandal’lar, Flaubert’ler hepsi tek tek aklıma |
|
E ş i t İ ş l e m G ö r m eH a k k ıCengiz İlhanFransız ihtilâli ile gelişen ve evrensel bir nitelik kazanan ulus-devlet modeli ,çoğu devlet şekillerinden,örneğin Osmanlı İmparatorluğundan farklı olarak tek bir kimlik tanır;bu da ulusal,”yurttaş” kimliğidir. Bu devlet biçimine göre,bütün yurttaşlar evrensel bir değer olarak kanun önünde eşittirler ve kardeştirler. Cumhuriyet’imiz de bu modele |
|
D o ğ u d a v e B a t ı d a M i l l e t K a v r a m ıGeorges PrévélakisMilliyetçilik,soğuk savaş sırasında , günümüzden daha çok geçmişe ait bir olay olarak görülmüştür.Komünist ideoloji,milli dayanışmanın yerine sınıf dayanışmasını koymuştur, İkinci Dünya savaşında Nazi Almanya’sına karşı yürütülen savaşın,Sovyet komünizmden çok Rus milliyetçiliği temelinde götürülmesine rağmen bu böyledir. |
|
H a k l ı M i l l i y e t ç i l i kCengiz İlhanOsmanlı İmparatorluğunda “Millet” kavramı,günümüzden farklıdır: Bir devlete,yurttaşlık bağı ile bağlı olan,o devletin uyruğunda bulunan kişilerin meydana getirdiği topluluk değildir;“Millet” dini niteliklidir; Müslüman olmayan tebaa’ya bağlı olduğu din,hatta mezhebe göre verilmiş özel bir hukuki statü,bir bakıma özerklik (otonomi)anlamına gelir. |
|
Mecelle ve Hukuk KültürümüzCengiz İlhanRoma Hukuku,bir açıdan,şüphesiz ölü bir hukuktur;sözleşme biçimleri,düzenlemeleri ve hükümlerinden hiç birisi günümüzde uygulanmamaktadır. Ama bir başka ve asıl önemli açıdan,ilkeleri,kavramları,aksiyomları ve kurumları ile çağdaş , yaşamın içinde,yaşayan bir hukuktur. Toplum yaşamında çeşitli nedenlerle oluşan ilişkileri önce saptamış,sonra içeriği belirli |
|
“ Ş a r k A h l â k ı “Cengiz İlhanZor bir konu; “Siyasal Ahlâk ve Siyasal Ahlâksızlı- ğın”① araştırılması,irdelenmesi kolay değil, hele,konuya zeminde , siyasi ahlâkın ülkemizde son on yılda yozlaştığı gibi bir tezden hareket ederek yaklaşırsanız,bilimsel objektifliği koruyabilmeniz, en az, çizginizi güncel siyasi tartışmaların,seçim sloganlarının tuzaklarına düşmeden sürdürebilmeniz daha da zor |
|
D e m o k r a s iv e Y a r g ı *Cengiz İLHANSorunu bu başlık altında ele almak bilmem ne kadar doğru? Şüphesiz , sorunun,yargı ve siyasal iktidar ilişkilerini kapsamakla birlikte,sırasında, bunu da aşarak giderek bir ülke yönetimi tartışmasına uzanma potansiyeli de vardır. Anayasa Mahkemeleri,Anayasa Konseyleri,Anayasayı Koruma Kurulları ve benzeri isimler altında,ne kadar salt hukuku öne |
|
L Â İ K L İ KB İ L İ N C İCengiz İLHANLaiklik siyasi bir tema mı yoksa bir yaşam biçimi midir? Bir başka ve daha genel bir soru;nasıl laik olunur? Bu iki soru,birbiri ile çok yakından ilgilendirilmiştir. Belki de başlangıcı 31.Mart olayına,jön Türklere kadar uzanmaktadır, yaşamımızda ,resmiyete girmemiş olmakla beraber,hemen hemen genel kabul görmüş kriterler vardır; bu ölçütlere göre; örneğin |
|
İ s l â m v e A k ı l- Kısa süre önce (Ağustos 2006) yayınlanmış “L’İslam et la raison”(İslam ve Akıl) kitabının yazarı Malek Chebel ile bir konuşma.-XVI. Benoit’nun görüşüne göre;akılcı tutumlarla ile bütünleşmeyi başaramayan İslam düşüncesi köktenciliğe daha yaktın bir görünüm içersindedir.Aksine,İslam her zaman akıl yolundan gitmiş;felsefe,matematik,tarih ve diğer akılcı disiplinler ile aklını |
|
E L E Ş T İ R İB İ L İ N C İ Cengiz İLHANDemek ki ,bir asrı geçmiş; 1896’da, Descartes’in “Metot Üzerine Konuşması” sının Türkçe’ye çevrilip, yayınlanmasından bu yana yüz on yıl olmuş ! Tarihi, 1946 ’ da, çevirinin ellinci yılı kutlamalarından, bu nedenle, Eminönü Halk Evinde düzenlenen toplantıdan hatırlıyorum. Lise son sınıftaydım;felsefe hocamız bizi |
|
Alt Kimlik / Üst Kimlik Sorunu-Ziya Gökalp'in sorgusu- Mütareke döneminde,Damat Ferit Hükûmeti tarafından ilân edilen ve bunun bir gereği olarak kurulan Divan-ı Harbi Örfî (Sıkıyönetim Mahkemesi),İttihatçıları ve bu arada Türkçü fikirleri nedeniyle Ziya Gökâlp’i suçlamıştır. Aşağıdaki metin bu suçlamanın “sorgusu”dur. Celâl Bayar’ın kitabından (Bende Yazdım. Cilt 2. S. 75-76. –Sabah Kitapları.) |
|
"SEKSENİNCİ YILINDA CUMHURİYET"
CENGİZ İLHAN
"Sekseninci Yılında Cumhuriyet"(1) yirmi dakika içersinde nasıl özetlenebilir. Bu kolay bir iş değil,konuşmacılar gibi ciddi bir bilgi birikimi güçlü bir analiz yeteneği ister. Başka türlü konunuzun özünü göremez, |
|
E G E M E N L İ Ğ İ N
P A Y L A Ş I L M A S I
Cengiz İLHAN
Birinci,ikinci cumhuriyet tartışmalarına girmek istemiyorum. Cumhuriyet tektir ve öyle kalacaktır sözünün ise siyasi bir slogan olmanın ötesinde bir anlamı olmadığı düşüncesindeyim. Cumhuriyet belki tektir ama ortada yalnız hükümleri bakımından değil,zihniyetleri,devlet anlayışları bakımından da birbirinden farklı üç anayasa var. |
|
KAPİTALİZM VE TOPLUM
Cengiz İLHAN
“Bugünkü Türkiye objektif olarak incelenirken,Kemalist devrimin amaçlarına tam olarak ulaşamadığı görmezlikten gelinemez. Avrupa’ya kıyasla geri kalmışlığı ortadan kaldırma ve bir çeşit sömürge bağımlılığını kırma yolundaki deney sonunda neden başaralı olamadı?
Bugün bütün sömürge ve yarı sömürgelerdeki bağımsızlık hareketlerinin de incelenmesini |
|
Eski Hukukun,”Mecelle” nin, doksan dokuz genel kuralının (2 – 100 maddeler), çevirisi,yorumu,günümüz hukuku ile karşılaştırılması konulu ve ayni başlıklı kitabımızın (Tarih Vakfı Yayınları – www.tarihvakfi.org.tr) “Sunuş”bölümüdür.
M E C E L L E
HUKUKUN DOKSAN DOKUZ İLKESİ
SUNUŞ
Cengiz İLHAN |
|
DİPLOMASİ BİLİNCİ
Cengiz İLHAN
Uluslar arası ilişkilerde,devletlerin öncelikleri neler olmalıdır? Devletler arası ilişkilerde politikalarda, ideolojilerin ,uluslar arası hukukun hatta ahlâkın yeri var mıdır,varsa nedir? Diplomatlar hangi ölçütlere göre politika üretmeli ve uygulamalıdırlar? Aksi,bir ülkenin diplomatik ilişkilerinin değerlendirilmesi hangi ilke ve kurallara göre yapılmalıdır. |
|
D E V L E T K İ M D İ R ?
Cengiz İLHAN
Devleti nasıl tanımlayabiliriz? Bu cevabı kolayca verilebilecek bir soru değildir;Hukuk Tarihinden Hukuk Felsefesine ,Hukuk sosyolojisine,”uzun ince bir yolu” geçmek gerekir. Ama şu gerçektir;yetkili ve sorumlu olduğu kamu görevi ne kadar önemli olursa olsun hiçbir |
